Tượng Đài Lý Thái Tổ

*

NHỮNG ĐIỀU bao quanh TƯỢNG ĐÀI LÝ THẢI TỔ

* TS Phan Hoàng

Người Hà Nội nào tôi gặp cũng đều mang lại rằng ngày thu năm nay là một vào những ngày thu đẹp nhất của đất kinh kỳ. Đẹp bởi tiết thu nắng xoàn ươm mật, thiên nhiên tuyệt vời. Đẹp bởi lòng người hướng về những điều thiên liêng nhất. Chưa bao giờ đất Thăng Long- Hà Nội hào hùng lại tưng bừng lễ hội như dịp kỷ niệm nửa thế kỷ thủ đô được giải phóng. Một trong những điều ý nghĩa nhất là lễ khánh thành tượng đài và tưởng niệm vị minh chủ Lý Thái Tổ đã diễn ra long trọng ở vườn hoa Chí Linh bên bờ Hồ Gươm sáng sủa ngày 7.10.2004. Và bao bọc bức tượng đồng nguyên khối đầu tiên của Việt nam đã diễn ra nhiều điều thú vị.

Bạn đang xem: Tượng đài lý thái tổ

214 chữ trong Chiếu dời đô ứng với 214 năm bên Lý trị bởi vì thiên hạ

Khoảng 100 người của đội tế đền Bạch Mã áo khăn chỉnh tề, giáo gươm sáng sủa quắc, hương đèn tôn kính làm lễ tế trước tượng đài đức Lý Thái Tổ, với sự chứng kiến của nhiều nhà lãnh đạo cao cấp cùng đông đảo nhân dan thủ đô với du khách. Lúc tiếng hô tái hiện giọng vua khai sáng công ty Lý đọc Chiếu dời đô trầm hùng vang lên giữa sương hương nghi ngút, cả đất trời Thăng Long – Hà Nội như chìm đi trong tĩnh lặng. Không khí trang nghiêm bao che mặt hồ Gươm. Rùa thiêng đáy nước như nằm im hướng về phía tượng đài Lý Thái Tổ. Với những giọt nước mắt xúc động ko nén nổi đã lăn tròn trên đôi má nhiều người. Những giọt nước mắt biết ơn công nghiệp tổ tiên. Những giọt nước tự hào là nhỏ dân của Thăng Long, của Đại Việt. Những giọt nước mắt mãn nguyện trước tinh thần trách nhiệm của thế hệ lúc này biết trân trọng, tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa của một dân tộc hàng ngàn năm văn hiến…

“ Xưa nhà Thương đến vua Bàn canh năm lần dời đô; công ty Chu đến vua Thành Vương cũng cha lần dời đô. Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng biệt mình nhưng tự tiện chuyển dời? Chỉ vị muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho bé cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì cầm cố đổi. Do đó vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh”. Từng chữ từng lời của Chiếu dời đô âm vang thấm sâu vào trái tim, vào phố phường, vào nắng thu, vào hồn sông núi. “ Huống gì thành Đại La, khiếp đô cũ của Cao Vương ở vào nơi trung vai trung phong trời đất; được dòng thế rồng cuộn hổ ngồi; đúng ngôi phái nam Bắc Đông Tây, lại tiện hướng nhìn sông dựa núi. Địa thế rộng nhưng mà bằng phẳng, đất đai cao nhưng mà thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh thống khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực đa dạng mẫu mã tốt tươi. Coi khắp nước Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời…”

Theo hero Lao động- nhà giáo quần chúng. # Nguyễn Đức Thìn- ông Từ nổi tiếng của đền Đô thì tất cả một điều ngẫu nhiên hết sức đặt biệt: vào chiếu dời đô của Lý Thái Tổ gồm 214 chữ ứng với 214 năm trị vì thiên hạ của tám vị vua công ty Lý: Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông,Lý Thần Tông, Lý Anh Tông, Lý Cao Tông, với Lý Huệ Tông. Tất nhiên ko kể đến 2 năm sau cuối mà Lý Chiêu Hoàng làm cho vua nhưng quyền hành thực chất nằm vào tay Trần Thủ Độ- người cướp khu nhà ở Lý dựng buộc phải cơ nghiệp công ty Trần. Và cũng chính vì vậy Lý Chiêu Hoàng ko được thờ trong đền Đô, tức đền Lý chén Đế ở Đình Bảng thuộc huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh quê hương nhà Lý, nhưng mà được thờ riêng ở đền Rồng cũng nằm ở “ đất vua”.

101 cm của tượng đài ứng với năm 1010 định đô Thăng Long

Lý Công Uẩn sinh ngày 12.2 năm ngay cạnh Tuất- 974, được thiền sư Lý Khánh văn, em trai của sư Vạn Hạnh, đem về miếu Cổ Pháp (còn có tên chùa Ứng Thiên Tâm, miếu Dận) nuôi dưỡng, sau được sư Vạn Hạnh đón về chùa Thiên chổ chính giữa dạy dỗ. Sử chép rằng, Lý Công Uẩn bao gồm sức khỏe hơn người, tuấn tú tuấn tú, năm trăng tròn tuổi vào gớm đô Hoa Lư, tỉnh ninh bình làm quan liêu võ, được phong tới chức Điện tiền chỉ huy sứ dưới thời Tiền Lê. Sau khi ông vua tàn bạo bậc nhất vào lịch sử là Lê Long Đĩnh (Lê Ngọa Triều) mất đi, Lý Công Uẩn được triều đình tôn lên ngôi vua mon 10 năm Kỷ Dậu-1009 sáng lập triều Lý.

Xem thêm:

Năm 1010, Lý Công Uẩn đặt niên hiệu Thuận Thiên, mang lại dời khiếp đô từ Hoa Lư (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) về thành Đại La, tương truyền thời điểm thuyền vua đậu dưới thành thì xuất hiện rồng vàng bay lên cần ông đã đổi thương hiệu thành là Thăng Long. Lịch sử đã chứng minh việc dời đô về Thăng Long của Lý Thái Tổ đã thể hiện một bộ óc siêu việt, một tầm quan sát sáng suốt của một bậc minh quân. Lý Thái Tổ trị vì chưng trên ngôi vua được 18 năm thì băng hà, thọ 54 tuổi.

Từ năm 2001, ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã lần lượt đến thành lập dự án, chọn nơi đặt tượng, tổ chức thi chế tạo mẫu tượng đài, tọa đàm Khoa học, trưng bày lấy ý kiến nhân dân, chỉnh sửa, dựng tượng dẹt để kiểm chứng vị trí với kích thước tượng đài trên thực tế,… Bức tượng được thực hiện “tốc độ” trong vòng 4 tháng, đúc bằng đồng nguyên khối, phần bệ tượng làm bằng xi-măng ốp đá đá hoa cương tự nhiên, với phối cảnh phụ trợ là những nhỏ rồng đá thời Lý cùng những chiếc đèn đá, gạch lát nền điểm hoa văn thời Lý…Đức vua Lý Thái Tổ ở tư thế đứng, đầu đội mũ bình thiên, gương mặt rạng rỡ cương quyết và nhân từ, tay phải cầm chiếu dời đô, tay trái chỉ xuống đất như để khẳng định Thăng Long là nơi định đô muôn đời! Theo giới điêu khắc, mẫu khó của hình tượng vua Lý Thái Tổ là phải thể hiện được chiếc “thiện” của ông vua xuất thân từ đạo Phật, lại có cái “dũng” của vị vua anh minh từng cầm quân đánh giặc. Với bức tượng đã đạt được chất lượng cao về nội dung tư tưởng lẫn nghệ thuật, phù hợp với trung tâm linh người Việt. Ở phần trang trí hỗ trợ, những tác giả tế bào phỏng kiểu dáng thời Lý cũng đã cố gắng chuyển hóa đến phù hợp với không khí thời đại, tôn thêm vẻ đẹp đến tượng hùng hổ này.

Tượng đài đức vua Lý Thái Tổ là bức tượng thứ 2 đúc bằng đồng ở Hà Nội (sau tượng đài Lênin), nhưng bức tượng đầu tiên với duy nhất của Việt nam giới được đúc bằng đồng nguyên khối vị những đôi tay tài ba của nghệ nhân ở ý Yên, Tỉnh nam Định thực hiện. Tượng đài bao gồm chiều cao 1010 vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư vầ Thăng Long. Năm 2004 dựng tượng là năm kỷ niệm Lý Thái Tổ tròn 1030 tuổi cùng cũng là dịp 50 năm giải phóng thủ đô thoát khỏi ách đô hộ của thực dân Pháp tái xâm lược. Chuyện rằng dịp những người thợ đổ đồng vào khuôn đúc, cả tỉnh nam giới Định đang trời mưa lớn nhưng chỉ riêng khu vực vực Ý im nơi đúc tượng thì… trời quang đãng mây tạnh. Các nghệ nhân cho rằng đây là điềm lành cùng chứng tỏ oai nghiêm linh của minh chủ Lý Thái Tổ trước hồn thiêng sông núi, đất trời.